Starry Night

Η «Έναστρη Νύχτα» είναι λάδι σε μουσαμά με ύψος 73.7 cm και πλάτος 92.1 cm, κατατάσσεται στο κίνημα του μετά-ιμπρεσιονισμού, ενώ ανήκει και στην μόνιμη συλλογή του Μουσείου Μοντέρνας Τέχνης στην Νέα Υόρκη από το 1941 και αποκτήθηκε μέσω του κληροδοτήματος Λίλι Π. Μπλις. Οι κριτικοί τέχνης εκείνης της εποχής, ήταν πεπεισμένοι ότι το στυλ του Βαν Γκογκ, που χαρακτηρίζεται από φωτεινά χρώματα και “βαριές” πινελιές, ήταν ίσως ακατάστατο και ακατέργαστο συγκριτικά με άλλες ρεαλιστικές ή “φωτογραφικές” ζωγραφιές σύγχρονων του. Δεν ήταν λίγοι οι ζωγράφοι -αλλά μάλλον η πλειονότητα- που εργάζονται στα μέσα του δέκατου ένατου αιώνα και ενδιαφέρονταν κυρίως για τη ζωγραφική τοπίων και πορτρέτων που έμοιαζαν με φωτογραφίες. Ο Βαν Γκογκ χρησιμοποίησε τις υπερβολικές και εκφραστικές πινελιές του για να απεικονίσει αυτό που αισθανόταν μέσα του. Πίνακες όπως η «Έναστρη Νύχτα» ήταν προφανώς πολύ πιο μπροστά από την εποχή τους και άνοιξαν το δρόμο για τον εξπρεσιονισμό, ένα από τα μεγάλα καλλιτεχνικά κινήματα των αρχών του εικοστού αιώνα.

Ο νυχτερινός ουρανός που απεικονίζει ο Van Gogh στη ζωγραφιά Starry Night είναι γεμάτος με περιστρεφόμενα σύννεφα, λαμπερά αστέρια και ένα έντονα φωτισμένο φεγγάρι. Ο τρόπος απόδοσης των διαφόρων στοιχείων στο τοπίο εξασφαλίζουν μία αίσθηση ρευστότητας, μία αίσθηση κίνησης. Ο καλλιτέχνης γνώριζε ότι η σύνθεση της Έναστρης Νύχτας ήταν κάπως σουρεαλιστική και υπερβολική ως προς τη σύνθεση της όπως ο ίδιος ομολογεί σε επιστολή προς τον αδελφό του. Αυτές οι ζωντανές, ταραχώδεις, γεμάτες ενέργεια μα και με μία “εξασθένιση” μορφές του πίνακα, ως τρόπος έκφρασης του Βαν Γκογκ θεωρείται ότι χρησιμοποιήθηκαν για να μεταφέρουν το προσωπικό συναίσθημα του ίδιου. Αρκετοί είναι αυτοί που ισχυρίζονται πως η προσπάθεια του για να ξεπεράσει την ασθένεια του αντικατοπτρίζεται στον πίνακα. Υπάρχουν διάφορες ερμηνείες και η μία είναι ότι αυτός ο καμβάς απεικονίζει την ελπίδα! Φαίνεται ότι ο Van Gogh έδειχνε ότι ακόμα και σε μια σκοτεινή νύχτα, είναι δυνατόν να βλέπεις το φως, με λαμπερά αστέρια που γεμίζουν τον ουρανό, υπάρχει πάντα φως.

Και κάποια facts για τον πίνακα:

Ο Van Gogh ζωγράφισε την άποψη από το παράθυρο που βλέπει ανατολικά στο άσυλο 21 φορές. H σειρά απεικονίζει διάφορες ώρες της ημέρας και της νύχτας και διαφορετικές καιρικές συνθήκες.
Ο καλλιτέχνης θεωρούσε την “Έναστρη Νύχτα”, η οποία μια μέρα θα κατατασσόταν στα πιο διάσημα έργα του, ως αποτυχία, σύμφωνα με όσα έγραψε στον αδελφό του.
Στο βιβλίο “Cosmographics” του 2015, ο Michael Benson υποστηρίζει ότι η έμπνευση πίσω από τα στροβιλίσματα του ουρανό της «Έναστρης Νύχτας» του Van Gogh είναι ένα σχέδιο του 1845 από τον αστρονόμο William Parsons, κόμη του Rosse για τον Γαλαξία Whirlpool.
Η έρευνα επιβεβαίωσε ότι το πιο λαμπρό άστρο στην ζωγραφιά είναι στην πραγματικότητα η Αφροδίτη, η οποία βρισκόταν σε παρόμοια θέση τη στιγμή που ο Van Gogh δούλευε το «Starry Night».
Ο παθολόγος Paul Wolf δήλωσε το 2001 ότι η αγάπη του καλλιτέχνη για το κίτρινο σε έργα ζωγραφικής όπως η «Έναστρη Νύχτα» προέκυψε από τη λήψη μίας αγωγής της εποχής για την επιληψία.